viagra best site to order viagra sales best viagra alternative delivery best viagra online discounts best viagra prices online best viagra super erection discounts bestellen viagra beta blockers and viagra germany better cialis levitra viagra which usa bigger erection with viagra usa bigger penis with viagra germany bio viagra cheap black market viagra black market viagra in canada cheap brand name viagra for purchase pharmacy brand viagra delivery brand viagra without prescription breakthrough treatment sildenafil viagra british natural viagra effects buy budget rx phentermine viagra online bush buy porn viagra delivery but viagra buy cheap cialis generic levitra viagra fast buy cheap viagra online pills buy cheap viagra uk usa buy citrate generic sildenafil viagra fast buy cost low viagra canada buy discount viagra viagra viagra discounts buy female viagra cheap buy generic viagra canada rx delivery buy generic viagra india rx now buy gw porn viagra buy buy herbal viagra germany buy herbal viagra viagra pills buy in spain viagra germany buy in uk viagra germany buy india viagra buy pfizer viagra usa buy real viagra buy buy real viagra online without prescription pharmacy buy viagra now buy viagra cheap fast buy viagra china cheap buy viagra no prescription usa buy viagra online germany buy viagra online without prescription fast buy viagra with no prescription buy viagra without a prescription pills buy viagra without prescription sales buying generic viagra canada rx now buying generic viagra in the united states sales buying generic viagra india rx canada buying generic viagra mexico rx germany buying generic viagra usa usa buying viagra 100mg now buying viagra 50mg now buying viagra online discounts buying viagra soft tablets 50mg fast buying viagra with no prescription usa canada pharmacy viagra pfizer online canada viagra online canada viagra sale sales canadian only viagra suppliers canadian pharmacies viagra cheap canadian pharmacies viagra for women cheap canadian pharmacy viagra pills canadian pharmacy viagra for women canadian pharmacy viagra pfizer sales canadian viagra canada canadian viagra online sale canada cheap viagra sales cheap viagra 50mg cheap cheap viagra for sale cheap viagra gel usa cheap viagra in canada delivery cheapest prices for viagra usa cheapest viagra online cheapest viagra prescription cheap cialis levitra viagra germany do you have to have a prescription for viagra now does viagra contains pork or alcohol erection viagra gel delivery female viagra fast free viagra usa free viagra trials gel viagra pharmacy generic viagra buy generic viagra 100mg fast generic viagra 50mg fast generic viagra canada cheap generic viagra india pharmacy generic viagra natural alternatives pharmacy generic viagra online pills generic viagra order generic viagra overnight delivery fast generic viagra usa delivery generic viagra without prescription pharmacy generic viagra without presrciption buy how can i get viagra canada how does viagra work canada how much viagra costs discounts how to buy viagra discounts how to buy viagra cod india viagra delivery indian genric viagra low coast viagra cheap low cost viagra low costs viagra low price viagra usa low prices viagra pharmacy mexico rx viagra germany natural alternative for generic viagra usa natural viagra discounts no prescription canadian viagra no rx viagra canada non prescription viagra cheap non prescription viagra fast delivery online viagra discounts online viagra canada canada online viagra gel buy online viagra next day delivery online online viagra sales canada online viagra with no prescription sales order viagra cheapest sales order viagra with discount germany order viagra with no prescription usa ordering generic viagra 100mg germany ordering generic viagra 50mg germany ordering viagra natural alternatives fast ordering viagra overnight delivery buy overnight delivery of generic viagra buy overnight generic viagra online overnight viagra canada pfizer viagra cheap canada pfizer viagra online pills purchase viagra fast delivery canada purchase viagra online purchase viagra with no prescription real viagra pills should you use viagra with a catheter pharmacy single viagra pills viagra 100mg canada viagra 100mg canadian usa viagra 50mg discounts viagra 50 mg compare cialis pills viagra blue pill buy viagra canada online viagra canada online pharmacy viagra canada pharmacy germany viagra cod fast viagra com online viagra discounted fast viagra discounts viagra dosage viagra fast usa viagra for sale germany viagra for weightlifting pills viagra for women online viagra for wwomen online viagra from canada discounts viagra from mexico viagra gel viagra generic canada germany viagra generics in mexico germany viagra in canada germany viagra in gel now viagra natural alternatives buy viagra next day delivery pills viagra no prescription canada viagra on line san marino cheap viagra online discount pills viagra online ordering canada viagra online sales viagra online sales united states canada viagra oral gel pharmacy viagra overnight viagra overnight delivery discounts viagra pfizer online viagra pills viagra porn pharmacy viagra prescription label pills viagra prescription or non now viagra prescriptions fast viagra prices pills viagra professional canada viagra professional 100mg viagra purchase canada viagra qatar online viagra sale germany viagra sales fast viagra samples germany viagra side effects pills viagra single cheap viagra soft online viagra soft tablets canada viagra soft tablets 50mg discounts viagra soft tabs 100 mg delivery viagra sold in the united states discounts viagra spain viagra specials viagra suppliers now viagra tablets viagra tablets sale canada viagra uk germany viagra uk pharmacies canada viagra usa canada viagra usa online germany viagra without a prescription pharmacy viagra without prescription delivery viagra without rx usa what kind of viagra pills where can i buy real viagra discounts where can i buy viagra without a prescription buy where can i get viagra discounts where can i purchase viagra overnite where can you get viagra discounts where to buy viagra fast cheap where to buy viagra online usa where to get viagra fast germany where to get viagra for women uk discounts cialis best buys generic cialis pills online best cialis price best cialis prices online best free cialis softtabs online discounts best generic cialis usa best generic cialis price usa best price cialis sales best price for generic cialis best price generic viagra or cialis pharmacy best way to take cialis sales better cialis levitra viagra which germany biblioth ques sp cialis es urbanisme pharmacy billig cialis discounts bontril cialis free no prescription buy brand cialis canada brand cialis for sale pharmacy brand name cialis fast brand name cialis for purchase now break cialis tablets discounts bulgarian cialis buy cheap cialis generic levitra viagra buy buy cheap cialis without a prescription cheap buy cheapest cialis now buy cialis germany buy cialis australia buy buy cialis canada pills buy cialis cheap discounts buy cialis cheap prices fast delivery cheap buy cialis cheap us canada buy cialis cheapest prices cheap buy cialis cialisnarodru domain online buy cialis doctor online fast buy cialis ebay find tadalafil buy buy cialis fast shipping discounts buy cialis fedex shipping buy buy cialis from usa online cheap buy cialis gel buy cialis generic pharmacy online pharmacy buy cialis in sweden finland buy buy cialis in the uk pharmacy buy cialis money order sales buy cialis next day delivery buy cialis next day delivery pharmacy buy cialis online 20mg now buy cialis online 32 usa buy cialis online cheap now buy cialis online from canada online buy cialis online now buy cialis online pharmacy fast buy cialis online uk usa buy cialis overnight shipping delivery buy cialis overseas pills buy cialis pharmacy delivery buy cialis pharmacy online pharmacy buy cialis phentermine now buy cialis pills generic germany buy cialis re pills buy cialis without a prescription pills buy cialis without prescription discounts buy generic cialis in the united kingdom online buy generic cialis in the united states fast buy generic cialis india rx usa buy generic cialis mexico rx pills buy generic cialis usa pills buy herbal alternatives of cialis buy real cialis cheap buy real cialis online without prescription delivery buying cialis buying cialis fast delivery cheap buying cialis soft tabs 100mg usa buying cialis with no prescription pharmacy buying cialis without prescription usa buying generic cialis canada rx buying generic cialis in the united states pharmacy buying generic cialis india rx buy buying generic cialis mexico rx pills buying generic cialis usa now buying herbal alternatives of cialis buying natural alternatives of cialis canada brand name cialis pharmacy canada pharmacy cialis pharmacy canada pharmacy cialis pfizer fast canadian pharmacy cialis pfizer usa canadian pharmacy online generic cialis delivery cheap cialis 50mg fast cheap cialis alternatives buy cheap cialis no prescription cheap cialis over internet discounts cheap cialis professional cheap cheap cialis with discount delivery cheap cialis with no prescription usa cheapest cialis germany cheapest cialis buy cheapest cialis on the net germany cheapest cialis overnight delivery now cheapest cialis without prescription cheapest price cialis discounts cialis 100mg pills cialis 20mg cialis 30mg online cialis 50mg canada cialis a day cialis and cialis professional sales cialis and lipitor usa cialis atrial fibrillation cialis au cialis blue pills canada cialis bodybuilding now cialis brand cialis canada germany cialis canada cheepest now cialis canada online pharmacy cialis canada pharmacy cialis canadian sales cialis canadian pharmacy cheap cialis clogged ears sales cialis com cialis components buy cialis costs canada cialis coupons sales cialis discount germany cialis dosage online cialis doses discounts cialis fast delivery pills cialis for sale fast cialis for woman usa cialis for women cialis free online cialis from canada germany cialis from mexico cialis from overseas discounts cialis gel buy cialis generic discounts cialis generic on lice canada cialis in canada cheap cialis indian pharmacy delivery cialis information canada cialis joint pain cialis kanada pharmacy cialis levitra viagra pills cialis medication pills cialis mexico online cialis next day cialis no prescription cialis no prescription pharmacy cialis online in sweden buy cialis online no prescription buy cialis online without prescription cialis online without prescription fast delivery cialis order discounts cialis ordering online cialis overnight germany cialis overnight delivery usa cialis overnight mail delivery usa cialis philippines canada cialis pills discounts cialis pills from canada now cialis price canada cialis prices germany cialis profesional sales cialis professional usa cialis professional 100mg pharmacy cialis professional overnight cialis professional singapore cialis purchase israel now cialis sample cheap cialis samples cheap cialis soft cheap cialis soft tablets 100mg buy cialis soft tablets cheapest price fast cialis soft tabs delivery cialis soft tabs 100mg cheap cialis substitutes pharmacy cialis tablets fast cialis to children sales cialis with prescription cialis without a prescription usa cialis without prescription pharmacy cialis woman discounts compare cialis to herbal usa erection cialis gel discounts generic cialis usa generic cialis 100mg now generic cialis buy generic cialis cheap now generic cialis gel fast generic cialis herbal alternatives delivery generic cialis mexico fast generic cialis next day delivery generic cialis overnight generic cialis overnight delivery germany generic cialis soft tabs pharmacy generic cialis uk canadian pharmacy generic cialis usa company germany generic cialis with discount generic cialis without a prescription canada generic cialis without prescription discounts herbal alternative to cialis sales how does cialis work how much cialis costs canada how much is cialis usa how to buy cialis in canada fast how to get cialis how to get cialis no prescription germany inquiry cialis canada low cost cialis buy low price cialis pills low prices cialis online my canadian pharmacy cialis buy name brand cialis natural cialis cheap next day delivery of cialis canada online cialis herbal alternatives pharmacy online cialis natural alternatives online generic cialis 100mg germany online generic cialis 50mg now order cialis sales order cialis cheapest order cialis next day delivery pharmacy order cialis with no prescription buy ordering cialis ordering cialis gel germany ordering cialis herbal alternatives buy ordering cialis natural alternatives ordering cialis next day delivery online ordering cialis without a prescription buy ordering cialis without prescription germany ordering generic cialis 100mg germany pfizer cialis online pharmacy phentolamine in generic cialis pills professional cialis sales professional cialis online usa professional cialis pharmacy discounts propranolol cialis online purchase cialis online purchase cialis express delivery pharmacy purchase cialis in us no prescription purchase cialis on line buy purchase cialis overnight delivery buy purchase cialis with discount now purchase cialis with no prescription now purchasing cialis pharmacy purchse cialis fast real cialis online soft cialis truth about cialis viagra 50 mg compare cialis discounts where can i buy cialis buy where can i get cialis where should i buy cialis online discounts where to buy real cialis where to get cialis discounts who makes 100mg cialis
Vermuleringen » Blog Archive » A perfect kiss you can own


A perfect kiss you can own

1. Het leven (deel één)

‘House music is controllable desire you can own.’ Ik citeer hier de volledige tekst van de gelijknamige track op DJ Sprinkles’ Midtown 120 Blues. Zou dit een goede definitie van house zijn? Ik twijfel erover.

Een van de redenen waarom ik niet zeker weet of deze definitie geldt, is omdat ik niet weet of het woordje ‘house’ hier wel nodig is. Als house music controleerbaar verlangen is dat je kan bezitten, waarom zouden rock, pop of hiphop dat dan niet zijn? Volgens mij kan je die muziek ook bezitten. Er zijn in elk geval winkels voor, al gebruikt niemand die nog.  Ik vermoed dat het hier om een ander bezitten gaat – ‘eigen maken’ is misschien een betere vertaling. Blijft echter de vraag: waarom house music en niet gewoon music?

YouTube Preview Image (http://www NULL.youtube NULL.com/watch?v=utvbDCdO3Zo)

Mijn andere probleem betreft het controleerbare. Speelt niet juist in house, of meer uitgebreid, in dance, het verlangen om de controle te verliezen de grootst mogelijke rol? Toen dance in opkomst was, toen we via de media voor het eerst vernamen van massale raves, was dat toch juist het beeld dat we zagen? Mensen die de weg volkomen kwijt waren, die alle remmingen hadden laten varen, onder invloed van urenlange technologisch geconnoteerde herrie en tegennatuurlijke chemische invloeden, dat was wat het journaal liet zien. Hoezo dus, ‘controllable desire’?

Toch is het citaat van Sprinkles een goed begin. Het stelt een aantal kwesties aan de orde waarover ik het graag wil hebben. Ten eerste denk ik dat alle popmuziek, dus niet alleen house, een spel met verlangens en identiteiten behelst. Ten tweede speelt controle, zowel het loslaten als het verkrijgen ervan, een belangrijke rol. En ten derde ga ik ervan dat het ritueel waarin we ons overgeven aan pop, de bezitsrelatie veroorzaakt.

Laten we met dat laatste punt beginnen. Het gaat daarbij eerder een eigen maken, een internaliseren dan een fysiek bezitten. Luisteraars hebben popmuziek sinds het ontstaan ervan, telkens gebruikt om zichzelf mee te vormen, om zichzelf een identiteit te verschaffen, om een individu te zijn. Om maar eens het grootste popcliché uit de geschiedenis van stal te halen: je was voor de Beatles, of voor de Stones. Die keuze bepaalde wie je was. En zo werkte het nog steeds toen ik op de middelbare school zat. Ik hield van harde gitaarmuziek, grunge, punk, Joy Division, Velvet Underground, van indie, een beetje van hiphop, ik luisterde naar muziek die tussen rock en dance inzat, zoals Underworld of DJ Shadow, maar ook naar folk uit de jaren zestig en naar Neil Young.

Allemaal grenzen aan mijn zelf. Trance haatte ik, R&B eveneens, en de mensen die zich daarmee affilieerden moest ik ook niet. Met muziek bakenden we allemaal onze hoogspersoonlijke ruimte af. Dat was van de grootste betekenis, voor mij in ieder geval. Ik deelde en deelde en deelde, tot er iets ondeelbaars over bleef en dat was ik.

Op die manier bezat ik popmuziek. In de vorm van citaten die ik op mijn schriften en op lege muren kalkte, hooks die ik de hele dag in mijn hoofd had, stukjes die ik meezong, onthield, waar ik over praatte, over nadacht, logo’s die ik op mijn tas tekende, t-shirts van bands die ik droeg. Ik was een wandelende platenkast, maar ik was iemand. Ik had voorbeelden en die deed ik na. Ik was een nabeeld, een afdruk, maar wel een afdruk die telkens aan het kiezen was waarmee hij gezien wilde worden. Nirvana? Ja. Stone Temple Pilots? Nee. Pavement? Zonder twijfel. Live? Getverdemme. Underworld? Graag. The Prodigy? Alleen als ik dronken was.

Pop is een industrie die imago’s maakt of, wat vriendelijker geformuleerd, een beeldcultuur. Niet alleen genereert pop aan de lopende band beelden, luisteraars gebruiken die beelden ook constant om zichzelf te verbeelden, te veruiterlijken.

Consumenten van popmuziek verhouden zich tot de beelden die ze tot zich nemen. Daar zijn een speciale tijden, en een speciale plaatsen voor: optredens en dansavonden in concertzalen en discotheken. Daar vindt het ritueel plaats, waarbij het publiek de muziek eigen maakt, internaliseert, om die beelden (op het moment zelf of later) weer uit te kunnen dragen.

Het tot zich nemen van popmuziek via geluidsdragers (cd’s, LP’s, de radio, tv), is een afgeleide van dat ritueel. De videoclip, de platenhoes, het cd-boekje, het zijn allemaal beeldende verpakkingen voor de muziek. Een eerste schil van interpretatie om de muziek heen, of misschien maken de beelden wel integraal deel uit van de muziek.

Laat ik dit verduidelijken met een slecht voorbeeld: de videoclip van ‘The Perfect Kiss’ van New Order.

YouTube Preview Image (http://www NULL.youtube NULL.com/watch?v=943zUsUDWMc)

Op het eerste gezicht is het net of er iets cruciaals mist. Ik bedoel: waarom danst er niemand? Waarom zingt die zanger zo vlak? Waarom kijkt de toetseniste zo verveeld? Waarom zien we bij die prachtige, emotioneel geladen baslijn van Peter Hook slechts zijn vingers, en niet zijn gezicht? De drummer staat nota bene een beetje naar een machine te kijken. Je hebt geen idee wat voor interface hij bespeelt. En tenslotte: waar is het publiek?

Natuurlijk is dit gewild, gemaakt. Normale performancevideo’s (want dat is dit tenslotte, een video van een uitvoering van een liedje) simuleren meestal een optreden, een show, een reeks beelden die een dwingende interpretatie van de muziek geven. Hier is het publiek uitgelaten, nu is de zanger boos, hier neemt de gitarist met zijn solo de touwtjes in handen, nu mogen we dansen. In schril contrast daarmee is dit de droogste, de meest letterlijke performancevideo ooit. Vier mensen, met instrumenten, in een studio. Nauwelijks meer. (Want er zijn natuurlijk beeldaspecten die de bandleden bij zich dragen, kledingstijl bijvoorbeeld, of haardracht.) Deze band speelt met het normale ritueel van de popmuziek.

De video is zo letterlijk, dat je hoort wat ze spelen. Ook dat is ongehoord. Denk eens aan alle performancevideo’s die je kent. De video’s waarbij je letterlijk ziet wat je hoort zijn de grote uitzondering. Videoclips presenteren bijna altijd beelden die niet het geluid veroorzaken dat je hoort. Je ziet (http://www NULL.youtube NULL.com/watch?v=4BkR8HWSyaA&feature=related) Eddie Vedder van het podium in het publiek springen, maar je hoort de studioversie van ‘Alive’ (met helemaal in het begin een beetje gejuich gemonteerd). Je ziet Nirvana voor een aula met middelbare scholieren spelen, Jennifer Lopez en LL Cool J zingen en rappen, U2 op een besneeuwde heuvel. Maar waar is het geluid van het publiek (http://www NULL.youtube NULL.com/watch?v=hTWKbfoikeg)? Waarom zien we zo vaak alleen zangers zingen, en geen muzikanten spelen (http://www NULL.youtube NULL.com/watch?v=9b9YqnxMy6A)? Hoe komen die jongens van U2 aan stroom voor hun versterkers, daar in de vrije natuur (http://www NULL.youtube NULL.com/watch?v=2zQ82jN1rY4)?

De studioversie van ‘The Perfect Kiss’ duurt een minuut of zeven. De videoclip negen en een halve minuut. Waarom? Omdat ze daar, in die studio, op die dag, negen en een halve minuut gespeeld hebben. Dat is het briljante, maar ook het paradoxale van deze clip: hier zien we een band die zich, door middel van het beeld, aan de beeldcultuur probeert te ontworstelen.

2. De dood

Er is namelijk een probleem. Ik had het daarnet over identiteiten, individuen. Daar houden wij van, van individuen. Vrije individuen. Maar dat is een vergissing. Het kapitalistische discours koppelt vrijheid aan individualiteit. Dat is deels waar. Het individu is vrij als het autonoom kan kan kiezen. Maar die keuzes zijn altijd identiteitsbepalend. Als je kiest voor de Beatles, raak je de Stones kwijt. Telkens als je kiest voor een identiteit, geef je je vrijheid op. Je bakent jezelf af, je vermindert je mogelijkheden. Vrijheid hebben is altijd vrijheid kwijtraken.

We zagen al dat hetgeen wat je in pop werkelijk bezitten kan, of je eigen maken kan, veel met beelden, met imago’s te maken heeft. Uit het hele arsenaal van beelden dat popmuziek ter beschikking stelt, kopieer je de beelden die aanstaan. In die unieke combinatie van beelden, ontsta je. Maar je lei is niet meer schoon.

Wat je ervoor terugkrijgt is grip, duidelijkheid, controle. Ik breng DJ Sprinkles’ citaat weer in herinnering: ‘House music is contrallable desire you can own’. Je identiteit controleert je verlangens, begrenst ze, maakt ze beheersbaar. Toch is het maar één kant van de medaille. Zodra je het beeld tot je neemt, neemt het je over. Niet alleen bezit jij de muziek, de muziek heeft jou ook in zijn greep. Controle hebben is dus ook controle kwijtraken. Dat is natuurlijk vintage McLuhan (http://en NULL.wikipedia NULL.org/wiki/Understanding_Media:_The_Extensions_of_Man) – pop als medium behelst een extensie van onze lichamen, die tegelijkertijd een amputatie is.

Dit verlies bepaalt voor een groot deel de tragiek van de popmuziek. Het zorgt ervoor dat pop, behalve dat het een vitale kracht is bij de constructie van de identiteit van vele, vele mensen, ook een donkere kant heeft. Dat is een vaak onverbloemde doodsdrift. ‘I hate myself and I want to die’, zong Kurt Cobain (http://www NULL.youtube NULL.com/watch?v=3vwwFiaSXHk), en hij meende het. Maar ik wil het hier over een bijzonderder sterfgeval hebben. Een sterfgeval dat ons in staat stelt om het ritueel en de ontwikkeling, en daarmee de betekenis van popmuziek beter te begrijpen.

Ik heb het over Ian Curtis. Liefhebbers van New Order zagen dit natuurlijk al aankomen. Voor de niet-ingevoerden: Ian Curtis was de zanger van Joy Division, een band die in 1979 het briljante Unknown Pleasures uitbracht en in 1980 het minstens even goede Closer. Vlak voor die laatste plaat verscheen, verhing Curtis zich in zijn huis in Macclesfield, bij Manchester. De overige bandleden werden New Order en ‘The Perfect Kiss’, waar ik zo nog verder mee ga, wordt meestal geïnterpreteerd als een song over Curtis.

Popmuziek heeft behalve een individualiserende kracht, ook een sterke desubjectiverende onderstroom. Joy Division is de gewelddadige botsing van die twee krachten. Die botsing zit vervat in de structuur van de muziek.

Vooral de songs op Unknown Pleasures volgen een typisch patroon (dat overigens van toepassing is op heel veel rocksongs). De intro’s zijn instrumentaal en spaarzaam – een machinaal klinkende beat, een dunne gitaarlijn. Het instrumentarium breidt zich uit, tot de zanger de touwtjes in handen neemt. En bij Curtis is dat echt een moment. Hij mag dan geen technisch al te begaafde zanger zijn, als uitvoerder van zijn teksten is hij ongeëvenaard. Zijn stem is diep, lager dan die van de meeste popzangers en zijn voordracht is op een intense manier beheerst – de suggestie dringt zich op dat de stem een hele wereld aan traumatische ervaringen onderdrukt. Zijn teksten lopen over van de beelden die oprecht verontrustend zijn, maar hij brengt ze vaak met een aanvaarding, een rust, een nonchalance bijna, die ze paradoxaal genoeg harder laat aankomen. Het is alsof hij erger gezien heeft.

Hier spreekt een Stem met een hoofdletter. Een individu, een mens die ons iets te zeggen heeft wat wij ter harte kunnen nemen. Zelden hebben mensen zich dan ook zo fanatiek met een band geafficieerd als met Joy Division. Maar er is meer aan de hand. Want wat zegt de stem eigenlijk?

YouTube Preview Image (http://www NULL.youtube NULL.com/watch?v=Q4liMrj1_m8)

I’ve been waiting for a guide to come and take me by the hand,
Could these sensations make me feel the pleasures of a normal man?

Dit zijn de famous first words van Unknown Pleasures. Hier is een subject aan het woord dat niet alleen behoefte heeft aan guidance, maar ook nog eens zo vervreemd is dat hij verlangt naar normaalheid. Bepaald geen stevig gefundeerd individu en mijlen verwijderd van de excentrieke superego’s die zo vaak het gezicht van een rockband zijn – alfamannetjes als Elvis Presley, Robert Plant (http://www NULL.youtube NULL.com/watch?v=zB_DOA2AL7Q), Mick Jagger (http://www NULL.youtube NULL.com/watch?v=qXcNQTa3zgs) of onze eigen variant hierop, Marco Borsato (http://www NULL.youtube NULL.com/watch?v=ZiCc5OXrGic), de Jan Peter Balkenende van de popmuziek.

De greep die Curtis heeft op het geheel, is ook nog eens precair: ‘It’s getting faster, moving faster now, it’s getting out of hand’. Of: ‘Confusion in her eyes that says it all / She’s lost control’. Dit subject heeft niet alleen desubjectivering als onderwerp, hij heeft ook de grootste moeite zich staande te houden in het geweld van de muziek.

Dat blijkt uit het tweede opvallende structuurkenmerk van de liedjes van Joy Division dat ik naar voren wil halen: ze eindigen bijna allemaal in een instrumentale climax. Waar de instrumentatie aan het begin van de song een zacht kussen is, waar de stem in landt, wordt hij er aan het eind door verzwolgen. Zoals in ‘She’s Lost Control’. De song volgt het geijkte couplet-refrein-couplet-refreinschema. Maar in ieder refrein wordt de druk wat opgevoerd: telkens komt de muziek meer naar de voorgrond. De stem (sowieso al grondig ontmenselijkt door de bizarre echo-effecten, het is alsof Curtis uitgelachen wordt door een achtergrondkoortje van zombies) moet zich steeds meer inspannen om hoorbaar te blijven in het geweld.

YouTube Preview Image (http://www NULL.youtube NULL.com/watch?v=QVc29bYIvCM)

De muziek geeft Curtis een stem, die hem daarna door diezelfde muziek weer afgenomen wordt. Dat verhaal kan je zo groot maken als je zelf wil. Je kan er de epilepsie en de zelfmoord van Curtis bij betrekken, je kan het over Lacan of over McLuhan hebben, over vervreemding in een steeds technologischer wordende wereld of over Beaudrillard. Ik wil terug naar het ritueel, ik wil het over dansen hebben en ik wil het verhaal vertellen over hoe pop zichzelf binnenstebuiten keerde en house werd.

Live rockmuziek draait negen van de tien keer om charismatische zangers en zangeressen. Zij zijn het superindividu waar alle andere aanwezigen zich aan onderwerpen. Joy Division houdt zich aan de grens van dat ritueel op, op de plaats waar het (bijna) aan zijn eigen innerlijke tegenstrijdigheden ten onder gaat. De manier waarop de individuele stem in de opzwepende climax kopje onder gaat, is daar de manifestatie van. ‘She expressed herself in many different ways / Until she lost control again’.

Laten we nog eens teruggaan naar New Order. The Perfect Kiss werkt net als de Joy Division-songs, naar een instumentale climax toe. En ook hier heeft die climax met desubjectivering te maken: ‘Now I know the perfect kiss / Is the kiss of death’.

YouTube Preview Image (http://www NULL.youtube NULL.com/watch?v=943zUsUDWMc)

Er zijn echter een paar grote verschillen. Ten eerste heeft deze band geen duidelijk boegbeeld. Ten tweede is de tekst een narratief, over een vriend van de zanger, en geen lyrische poging tot zelfexpressie. En ten derde is er leven na de climax. Daarover wil ik het in het volgende deel hebben.

3. Het leven (deel twee)

Na de emotionele, instrumentale ontlading, volgen nog vijf minuten muziek. De zangpartij is weg. Synthesizers en drumcomputers hebben vrij spel – het enige ‘natuurlijke’ geluid dat je hoort, zijn de kikkers uit de sythesizer: een parodie. Later schijnen er ook nog gesamplede schapen hoorbaar te zijn, maar die heb ik nog niet herkend.

Het individu is dood, het natuurlijke is door de techniek verzwolgen – wat blijft er voor de luisteraar nog over om zich mee te identificeren? De muziek zweeft een beetje in het luchtledige, tot er iets bijzonders gebeurt: koebellen. In de clip zelfs in plaats van de stem: Bernard Sumner bespeelt de koebel bij de zangmicrofoon.

Het ritme (ook Stephen Morris speelt op dat moment een sterk ritmische partij op de keyboards) pakt de luisteraar beet. Daar kan je aanhaken, meedoen, jezelf terugvinden. Dat klinkt nogal basaal, maar het is een heel eind verwijderd van waar we begonnen waren.

De geschiedenis van de popmuziek laat zien dat in de jaren zestig en zeventig, met de opkomst van het album als format, rockmusici zich steeds meer de status van kunstenaar wensten aan te meten. Hoe deden ze dat? Met literair aandoende teksten, conceptelpee’s, engagement, door een nadruk op vakmanschap te leggen, door steeds complexere muziek te maken die zich steeds meer vervreemde van zijn rituele live-oorsprong. Het zijn allemaal vergeestelijkingen – de roes, het dionisische, het lichamelijke van popmuziek verdween steeds meer naar de achtergrond.

Techniek is in dat idioom een desubjectiverende kracht, die gewantrouwd dient te worden. Het natuurlijke en het authentieke staan daar tegenover als zeldzame, maar nastrevenswaardige kwaliteiten. In het geestelijke, het natuurlijke, het authentieke (http://books NULL.google NULL.nl/books?id=O-266DVNBWIC&dq=faking+it&hl=nl&ei=dc5WTK-GENvPjAfwy_3CBA&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=5&ved=0CD8Q6AEwBA), openbaart zich de mens, dat is de heersende opvatting vóór punk.

New Order biedt een alternatief voor een manier van identiteiten construeren, waarvan ze zelf de uiterste grens ervaren hebben. In rock verlies je jezelf, terwijl je jezelf probeert te vinden. In ‘The Perfect Kiss’ raakt de luisteraar ook verloren, maar als hij naar zijn lichaam luistert, kan hij zichzelf terugvinden in het ritme. Het is simpel: hij, of zij natuurlijk, hoeft alleen maar te dansen. Dat is, in een notendop, nog voor de feiten daadwerkelijk plaatsgevonden hebben, de manier waarop house rock op zijn kop zet en hoe dat een bevrijding is.

Anders dan de jongeren van de jaren zestig en zeventig, hebben de westerse jongeren van de jaren negentig en jaren nul nauwelijks voor hun individualtiteit, hun identiteit hoeven vechten. Babyboomers houden nog steeds vast aan het sentiment dat alles al in de jaren zestig gebeurd is. Maar waar zij zich, in ieder geval wat popmuziek betreft, minder van bewust waren, is het besef dat onze identiteit door en door gemediatiseerd is. Het rockconcert heeft iets van die beroemde scene uit (http://www NULL.youtube NULL.com/watch?v=LQqq3e03EBQ)The Life of Brian (http://www NULL.youtube NULL.com/watch?v=LQqq3e03EBQ), waarin Brian aan zijn volgers uitlegt dat ze allemaal individuen zijn, en ze hem allemaal slaafs napraten: ‘Yes, we are all individuals.’

Wie een dancefeest bezoekt, geeft zich vrijwillig over aan totale desubjectivering: ‘No one man can own house.’ Door met de andere bezoekers één groot lichaam te creëren, dat op dezelfde beat beweegt, onder invloed is van min of meer hetzelfde chemische spul, kom je in eenzelfde toestand als Ian Curtis, Iggy Pop (http://www NULL.youtube NULL.com/watch?v=QvcKX4gK18Q&feature=related) of Patti Smith in hun performances. Maar anders dan bij een rockconcert, ben je in Trouw (http://www NULL.trouwamsterdam NULL.nl) of de Watergate, op Awakenings of Nachtdigital (http://www NULL.nachtdigital NULL.de/), geen toeschouwer van de roes, maar een integraal onderdeel.

YouTube Preview Image (http://www NULL.youtube NULL.com/watch?v=a9kZ6gcgJxY)

Waar popmuziek veelal gevat kan worden in tweedimensionale beelden, werkt house eerder als een architectuur. Er is wel een beeld, een betekenis ook, maar die wordt mede veroorzaakt, in gang gezet door de aanwezige mensen.

‘House music is controllable desire you can own,’ weet je nog? Dat is het eigen maken in house: er zodanig onderdeel van zijn, dat je mede-eigenaar wordt, maker zelfs. Want het publiek is de performer geworden. Je hebt zelf het beeld in handen.

Natuurlijk blijft het een gemediatiseerd ritueel. Die definitie van DJ Sprinkles? Is een citaat, een door elkaar gehusselde sample uit een andere track, de acid-klassieker ‘Can You Feel It’ van Fingers Inc.

YouTube Preview Image (http://www NULL.youtube NULL.com/watch?v=8dEee7IDuhw)

House en rock zijn de keerzijden van dezelfde patstelling. In rock verlies je jezelf, door jezelf te vinden. In house vind je jezelf, door jezelf te verliezen. ‘A loss of self that feels like finding your true self’, noemt Simon Reynolds (http://www NULL.guardian NULL.co NULL.uk/profile/simonreynolds) dat, in zijn onvolprezen house-geschiedenis Energy Flash (http://newhumanist NULL.org NULL.uk/1746/energy-flash-a-journey-through-rave-music-and-dance-culture-by-simon-reynolds). Je ziet aan de manier waarop Ian Curtis danst, dat dansen zelfverlies is. Haast gedwongen lijkt hij te bewegen. Hij grijpt steeds naar de microfoon, maar mist. House leert ons dat als je bereid bent jezelf te laten gaan, je aan de andere kant van de dans weer tevoorschijn komt. Vandaar misschien ook dat ik zo verliefd geraakt ben op ‘The Perfect Kiss’, waarin een soortgelijke transformatie al in 1985 op allerlei manieren gerepresenteerd wordt.

* Dit is een bewerkte versie van een lezing die ik in Perdu (http://www NULL.perdu NULL.nl) gegeven heb.

One Response to “A perfect kiss you can own”

  1. [...] En als kers op de taart nog een prachtig essay van Van Rooij zelf over, ja, over die perfecte kus: http://jeroen.damarkus.nl/2010/08/02/a-perfect-kiss-you-can-own/ [...]

Leave a Reply