‘House music is controllable desire you can own.’ Ik citeer hier de volledige tekst van de gelijknamige track op DJ Sprinkles’ Midtown 120 Blues. Zou dit een goede definitie van house zijn? Ik twijfel erover.

Een van de redenen waarom ik niet zeker weet of deze definitie geldt, is omdat ik niet weet of het woordje ‘house’ hier wel nodig is. Als house music controleerbaar verlangen is dat je kan bezitten, waarom zouden rock, pop of hiphop dat dan niet zijn? Volgens mij kan je die muziek ook bezitten. Er zijn in elk geval winkels voor, al gebruikt niemand die nog.  Ik vermoed dat het hier om een ander bezitten gaat – ‘eigen maken’ is misschien een betere vertaling. Blijft echter de vraag: waarom house music en niet gewoon music?

Click here to view the embedded video.

Mijn andere probleem betreft het controleerbare. Speelt niet juist in house, of meer uitgebreid, in dance, het verlangen om de controle te verliezen de grootst mogelijke rol? Toen dance in opkomst was, toen we via de media voor het eerst vernamen van massale raves, was dat toch juist het beeld dat we zagen? Mensen die de weg volkomen kwijt waren, die alle remmingen hadden laten varen, onder invloed van urenlange technologisch geconnoteerde herrie en tegennatuurlijke chemische invloeden, dat was wat het journaal liet zien. Hoezo dus, ‘controllable desire’?

Toch is het citaat van Sprinkles een goed begin. Het stelt een aantal kwesties aan de orde waarover ik het graag wil hebben. Ten eerste denk ik dat alle popmuziek, dus niet alleen house, een spel met verlangens en identiteiten behelst. Ten tweede speelt controle, zowel het loslaten als het verkrijgen ervan, een belangrijke rol. En ten derde ga ik ervan dat het ritueel waarin we ons overgeven aan pop, de bezitsrelatie veroorzaakt.

Laten we met dat laatste punt beginnen. Het gaat daarbij eerder een eigen maken, een internaliseren dan een fysiek bezitten. Luisteraars hebben popmuziek sinds het ontstaan ervan, telkens gebruikt om zichzelf mee te vormen, om zichzelf een identiteit te verschaffen, om een individu te zijn. Om maar eens het grootste popcliché uit de geschiedenis van stal te halen: je was voor de Beatles, of voor de Stones. Die keuze bepaalde wie je was. En zo werkte het nog steeds toen ik op de middelbare school zat. Ik hield van harde gitaarmuziek, grunge, punk, Joy Division, Velvet Underground, van indie, een beetje van hiphop, ik luisterde naar muziek die tussen rock en dance inzat, zoals Underworld of DJ Shadow, maar ook naar folk uit de jaren zestig en naar Neil Young.

Allemaal grenzen aan mijn zelf. Trance haatte ik, R&B eveneens, en de mensen die zich daarmee affilieerden moest ik ook niet. Met muziek bakenden we allemaal onze hoogspersoonlijke ruimte af. Dat was van de grootste betekenis, voor mij in ieder geval. Ik deelde en deelde en deelde, tot er iets ondeelbaars over bleef en dat was ik.

Op die manier bezat ik popmuziek. In de vorm van citaten die ik op mijn schriften en op lege muren kalkte, hooks die ik de hele dag in mijn hoofd had, stukjes die ik meezong, onthield, waar ik over praatte, over nadacht, logo’s die ik op mijn tas tekende, t-shirts van bands die ik droeg. Ik was een wandelende platenkast, maar ik was iemand. Ik had voorbeelden en die deed ik na. Ik was een nabeeld, een afdruk, maar wel een afdruk die telkens aan het kiezen was waarmee hij gezien wilde worden. Nirvana? Ja. Stone Temple Pilots? Nee. Pavement? Zonder twijfel. Live? Getverdemme. Underworld? Graag. The Prodigy? Alleen als ik dronken was.

Pop is een industrie die imago’s maakt of, wat vriendelijker geformuleerd, een beeldcultuur. Niet alleen genereert pop aan de lopende band beelden, luisteraars gebruiken die beelden ook constant om zichzelf te verbeelden, te veruiterlijken.

Consumenten van popmuziek verhouden zich tot de beelden die ze tot zich nemen. Daar zijn een speciale tijden, en een speciale plaatsen voor: optredens en dansavonden in concertzalen en discotheken. Daar vindt het ritueel plaats, waarbij het publiek de muziek eigen maakt, internaliseert, om die beelden (op het moment zelf of later) weer uit te kunnen dragen.

Het tot zich nemen van popmuziek via geluidsdragers (cd’s, LP’s, de radio, tv), is een afgeleide van dat ritueel. De videoclip, de platenhoes, het cd-boekje, het zijn allemaal beeldende verpakkingen voor de muziek. Een eerste schil van interpretatie om de muziek heen, of misschien maken de beelden wel integraal deel uit van de muziek.

Laat ik dit verduidelijken met een slecht voorbeeld: de videoclip van ‘The Perfect Kiss’ van New Order.

Click here to view the embedded video.

Op het eerste gezicht is het net of er iets cruciaals mist. Ik bedoel: waarom danst er niemand? Waarom zingt die zanger zo vlak? Waarom kijkt de toetseniste zo verveeld? Waarom zien we bij die prachtige, emotioneel geladen baslijn van Peter Hook slechts zijn vingers, en niet zijn gezicht? De drummer staat nota bene een beetje naar een machine te kijken. Je hebt geen idee wat voor interface hij bespeelt. En tenslotte: waar is het publiek?

Natuurlijk is dit gewild, gemaakt. Normale performancevideo’s (want dat is dit tenslotte, een video van een uitvoering van een liedje) simuleren meestal een optreden, een show, een reeks beelden die een dwingende interpretatie van de muziek geven. Hier is het publiek uitgelaten, nu is de zanger boos, hier neemt de gitarist met zijn solo de touwtjes in handen, nu mogen we dansen. In schril contrast daarmee is dit de droogste, de meest letterlijke performancevideo ooit. Vier mensen, met instrumenten, in een studio. Nauwelijks meer. (Want er zijn natuurlijk beeldaspecten die de bandleden bij zich dragen, kledingstijl bijvoorbeeld, of haardracht.) Deze band speelt met het normale ritueel van de popmuziek.

De video is zo letterlijk, dat je hoort wat ze spelen. Ook dat is ongehoord. Denk eens aan alle performancevideo’s die je kent. De video’s waarbij je letterlijk ziet wat je hoort zijn de grote uitzondering. Videoclips presenteren bijna altijd beelden die niet het geluid veroorzaken dat je hoort. Je ziet Eddie Vedder van het podium in het publiek springen, maar je hoort de studioversie van ‘Alive’ (met helemaal in het begin een beetje gejuich gemonteerd). Je ziet Nirvana voor een aula met middelbare scholieren spelen, Jennifer Lopez en LL Cool J zingen en rappen, U2 op een besneeuwde heuvel. Maar waar is het geluid van het publiek? Waarom zien we zo vaak alleen zangers zingen, en geen muzikanten spelen? Hoe komen die jongens van U2 aan stroom voor hun versterkers, daar in de vrije natuur?

De studioversie van ‘The Perfect Kiss’ duurt een minuut of zeven. De videoclip negen en een halve minuut. Waarom? Omdat ze daar, in die studio, op die dag, negen en een halve minuut gespeeld hebben. Dat is het briljante, maar ook het paradoxale van deze clip: hier zien we een band die zich, door middel van het beeld, aan de beeldcultuur probeert te ontworstelen.

2. De dood

Er is namelijk een probleem. Ik had het daarnet over identiteiten, individuen. Daar houden wij van, van individuen. Vrije individuen. Maar dat is een vergissing. Het kapitalistische discours koppelt vrijheid aan individualiteit. Dat is deels waar. Het individu is vrij als het autonoom kan kan kiezen. Maar die keuzes zijn altijd identiteitsbepalend. Als je kiest voor de Beatles, raak je de Stones kwijt. Telkens als je kiest voor een identiteit, geef je je vrijheid op. Je bakent jezelf af, je vermindert je mogelijkheden. Vrijheid hebben is altijd vrijheid kwijtraken.

We zagen al dat hetgeen wat je in pop werkelijk bezitten kan, of je eigen maken kan, veel met beelden, met imago’s te maken heeft. Uit het hele arsenaal van beelden dat popmuziek ter beschikking stelt, kopieer je de beelden die aanstaan. In die unieke combinatie van beelden, ontsta je. Maar je lei is niet meer schoon.

Wat je ervoor terugkrijgt is grip, duidelijkheid, controle. Ik breng DJ Sprinkles’ citaat weer in herinnering: ‘House music is contrallable desire you can own’. Je identiteit controleert je verlangens, begrenst ze, maakt ze beheersbaar. Toch is het maar één kant van de medaille. Zodra je het beeld tot je neemt, neemt het je over. Niet alleen bezit jij de muziek, de muziek heeft jou ook in zijn greep. Controle hebben is dus ook controle kwijtraken. Dat is natuurlijk vintage McLuhan – pop als medium behelst een extensie van onze lichamen, die tegelijkertijd een amputatie is.

Dit verlies bepaalt voor een groot deel de tragiek van de popmuziek. Het zorgt ervoor dat pop, behalve dat het een vitale kracht is bij de constructie van de identiteit van vele, vele mensen, ook een donkere kant heeft. Dat is een vaak onverbloemde doodsdrift. ‘I hate myself and I want to die’, zong Kurt Cobain, en hij meende het. Maar ik wil het hier over een bijzonderder sterfgeval hebben. Een sterfgeval dat ons in staat stelt om het ritueel en de ontwikkeling, en daarmee de betekenis van popmuziek beter te begrijpen.

Ik heb het over Ian Curtis. Liefhebbers van New Order zagen dit natuurlijk al aankomen. Voor de niet-ingevoerden: Ian Curtis was de zanger van Joy Division, een band die in 1979 het briljante Unknown Pleasures uitbracht en in 1980 het minstens even goede Closer. Vlak voor die laatste plaat verscheen, verhing Curtis zich in zijn huis in Macclesfield, bij Manchester. De overige bandleden werden New Order en ‘The Perfect Kiss’, waar ik zo nog verder mee ga, wordt meestal geïnterpreteerd als een song over Curtis.

Popmuziek heeft behalve een individualiserende kracht, ook een sterke desubjectiverende onderstroom. Joy Division is de gewelddadige botsing van die twee krachten. Die botsing zit vervat in de structuur van de muziek.

Vooral de songs op Unknown Pleasures volgen een typisch patroon (dat overigens van toepassing is op heel veel rocksongs). De intro’s zijn instrumentaal en spaarzaam – een machinaal klinkende beat, een dunne gitaarlijn. Het instrumentarium breidt zich uit, tot de zanger de touwtjes in handen neemt. En bij Curtis is dat echt een moment. Hij mag dan geen technisch al te begaafde zanger zijn, als uitvoerder van zijn teksten is hij ongeëvenaard. Zijn stem is diep, lager dan die van de meeste popzangers en zijn voordracht is op een intense manier beheerst – de suggestie dringt zich op dat de stem een hele wereld aan traumatische ervaringen onderdrukt. Zijn teksten lopen over van de beelden die oprecht verontrustend zijn, maar hij brengt ze vaak met een aanvaarding, een rust, een nonchalance bijna, die ze paradoxaal genoeg harder laat aankomen. Het is alsof hij erger gezien heeft.

Hier spreekt een Stem met een hoofdletter. Een individu, een mens die ons iets te zeggen heeft wat wij ter harte kunnen nemen. Zelden hebben mensen zich dan ook zo fanatiek met een band geafficieerd als met Joy Division. Maar er is meer aan de hand. Want wat zegt de stem eigenlijk?

Click here to view the embedded video.

I’ve been waiting for a guide to come and take me by the hand,
Could these sensations make me feel the pleasures of a normal man?

Dit zijn de famous first words van Unknown Pleasures. Hier is een subject aan het woord dat niet alleen behoefte heeft aan guidance, maar ook nog eens zo vervreemd is dat hij verlangt naar normaalheid. Bepaald geen stevig gefundeerd individu en mijlen verwijderd van de excentrieke superego’s die zo vaak het gezicht van een rockband zijn – alfamannetjes als Elvis Presley, Robert Plant, Mick Jagger of onze eigen variant hierop, Marco Borsato, de Jan Peter Balkenende van de popmuziek.

De greep die Curtis heeft op het geheel, is ook nog eens precair: ‘It’s getting faster, moving faster now, it’s getting out of hand’. Of: ‘Confusion in her eyes that says it all / She’s lost control’. Dit subject heeft niet alleen desubjectivering als onderwerp, hij heeft ook de grootste moeite zich staande te houden in het geweld van de muziek.

Dat blijkt uit het tweede opvallende structuurkenmerk van de liedjes van Joy Division dat ik naar voren wil halen: ze eindigen bijna allemaal in een instrumentale climax. Waar de instrumentatie aan het begin van de song een zacht kussen is, waar de stem in landt, wordt hij er aan het eind door verzwolgen. Zoals in ‘She’s Lost Control’. De song volgt het geijkte couplet-refrein-couplet-refreinschema. Maar in ieder refrein wordt de druk wat opgevoerd: telkens komt de muziek meer naar de voorgrond. De stem (sowieso al grondig ontmenselijkt door de bizarre echo-effecten, het is alsof Curtis uitgelachen wordt door een achtergrondkoortje van zombies) moet zich steeds meer inspannen om hoorbaar te blijven in het geweld.

Click here to view the embedded video.

De muziek geeft Curtis een stem, die hem daarna door diezelfde muziek weer afgenomen wordt. Dat verhaal kan je zo groot maken als je zelf wil. Je kan er de epilepsie en de zelfmoord van Curtis bij betrekken, je kan het over Lacan of over McLuhan hebben, over vervreemding in een steeds technologischer wordende wereld of over Beaudrillard. Ik wil terug naar het ritueel, ik wil het over dansen hebben en ik wil het verhaal vertellen over hoe pop zichzelf binnenstebuiten keerde en house werd.

Live rockmuziek draait negen van de tien keer om charismatische zangers en zangeressen. Zij zijn het superindividu waar alle andere aanwezigen zich aan onderwerpen. Joy Division houdt zich aan de grens van dat ritueel op, op de plaats waar het (bijna) aan zijn eigen innerlijke tegenstrijdigheden ten onder gaat. De manier waarop de individuele stem in de opzwepende climax kopje onder gaat, is daar de manifestatie van. ‘She expressed herself in many different ways / Until she lost control again’.

Laten we nog eens teruggaan naar New Order. The Perfect Kiss werkt net als de Joy Division-songs, naar een instumentale climax toe. En ook hier heeft die climax met desubjectivering te maken: ‘Now I know the perfect kiss / Is the kiss of death’.

Click here to view the embedded video.

Er zijn echter een paar grote verschillen. Ten eerste heeft deze band geen duidelijk boegbeeld. Ten tweede is de tekst een narratief, over een vriend van de zanger, en geen lyrische poging tot zelfexpressie. En ten derde is er leven na de climax. Daarover wil ik het in het volgende deel hebben.

3. Het leven (deel twee)

Na de emotionele, instrumentale ontlading, volgen nog vijf minuten muziek. De zangpartij is weg. Synthesizers en drumcomputers hebben vrij spel – het enige ‘natuurlijke’ geluid dat je hoort, zijn de kikkers uit de sythesizer: een parodie. Later schijnen er ook nog gesamplede schapen hoorbaar te zijn, maar die heb ik nog niet herkend.

Het individu is dood, het natuurlijke is door de techniek verzwolgen – wat blijft er voor de luisteraar nog over om zich mee te identificeren? De muziek zweeft een beetje in het luchtledige, tot er iets bijzonders gebeurt: koebellen. In de clip zelfs in plaats van de stem: Bernard Sumner bespeelt de koebel bij de zangmicrofoon.

Het ritme (ook Stephen Morris speelt op dat moment een sterk ritmische partij op de keyboards) pakt de luisteraar beet. Daar kan je aanhaken, meedoen, jezelf terugvinden. Dat klinkt nogal basaal, maar het is een heel eind verwijderd van waar we begonnen waren.

De geschiedenis van de popmuziek laat zien dat in de jaren zestig en zeventig, met de opkomst van het album als format, rockmusici zich steeds meer de status van kunstenaar wensten aan te meten. Hoe deden ze dat? Met literair aandoende teksten, conceptelpee’s, engagement, door een nadruk op vakmanschap te leggen, door steeds complexere muziek te maken die zich steeds meer vervreemde van zijn rituele live-oorsprong. Het zijn allemaal vergeestelijkingen – de roes, het dionisische, het lichamelijke van popmuziek verdween steeds meer naar de achtergrond.

Techniek is in dat idioom een desubjectiverende kracht, die gewantrouwd dient te worden. Het natuurlijke en het authentieke staan daar tegenover als zeldzame, maar nastrevenswaardige kwaliteiten. In het geestelijke, het natuurlijke, het authentieke, openbaart zich de mens, dat is de heersende opvatting vóór punk.

New Order biedt een alternatief voor een manier van identiteiten construeren, waarvan ze zelf de uiterste grens ervaren hebben. In rock verlies je jezelf, terwijl je jezelf probeert te vinden. In ‘The Perfect Kiss’ raakt de luisteraar ook verloren, maar als hij naar zijn lichaam luistert, kan hij zichzelf terugvinden in het ritme. Het is simpel: hij, of zij natuurlijk, hoeft alleen maar te dansen. Dat is, in een notendop, nog voor de feiten daadwerkelijk plaatsgevonden hebben, de manier waarop house rock op zijn kop zet en hoe dat een bevrijding is.

Anders dan de jongeren van de jaren zestig en zeventig, hebben de westerse jongeren van de jaren negentig en jaren nul nauwelijks voor hun individualtiteit, hun identiteit hoeven vechten. Babyboomers houden nog steeds vast aan het sentiment dat alles al in de jaren zestig gebeurd is. Maar waar zij zich, in ieder geval wat popmuziek betreft, minder van bewust waren, is het besef dat onze identiteit door en door gemediatiseerd is. Het rockconcert heeft iets van die beroemde scene uit The Life of Brian, waarin Brian aan zijn volgers uitlegt dat ze allemaal individuen zijn, en ze hem allemaal slaafs napraten: ‘Yes, we are all individuals.’

Wie een dancefeest bezoekt, geeft zich vrijwillig over aan totale desubjectivering: ‘No one man can own house.’ Door met de andere bezoekers één groot lichaam te creëren, dat op dezelfde beat beweegt, onder invloed is van min of meer hetzelfde chemische spul, kom je in eenzelfde toestand als Ian Curtis, Iggy Pop of Patti Smith in hun performances. Maar anders dan bij een rockconcert, ben je in Trouw of de Watergate, op Awakenings of Nachtdigital, geen toeschouwer van de roes, maar een integraal onderdeel.

Click here to view the embedded video.

Waar popmuziek veelal gevat kan worden in tweedimensionale beelden, werkt house eerder als een architectuur. Er is wel een beeld, een betekenis ook, maar die wordt mede veroorzaakt, in gang gezet door de aanwezige mensen.

‘House music is controllable desire you can own,’ weet je nog? Dat is het eigen maken in house: er zodanig onderdeel van zijn, dat je mede-eigenaar wordt, maker zelfs. Want het publiek is de performer geworden. Je hebt zelf het beeld in handen.

Natuurlijk blijft het een gemediatiseerd ritueel. Die definitie van DJ Sprinkles? Is een citaat, een door elkaar gehusselde sample uit een andere track, de acid-klassieker ‘Can You Feel It’ van Fingers Inc.

Click here to view the embedded video.

House en rock zijn de keerzijden van dezelfde patstelling. In rock verlies je jezelf, door jezelf te vinden. In house vind je jezelf, door jezelf te verliezen. ‘A loss of self that feels like finding your true self’, noemt Simon Reynolds dat, in zijn onvolprezen house-geschiedenis Energy Flash. Je ziet aan de manier waarop Ian Curtis danst, dat dansen zelfverlies is. Haast gedwongen lijkt hij te bewegen. Hij grijpt steeds naar de microfoon, maar mist. House leert ons dat als je bereid bent jezelf te laten gaan, je aan de andere kant van de dans weer tevoorschijn komt. Vandaar misschien ook dat ik zo verliefd geraakt ben op ‘The Perfect Kiss’, waarin een soortgelijke transformatie al in 1985 op allerlei manieren gerepresenteerd wordt.

* Dit is een bewerkte versie van een lezing die ik in Perdu gegeven heb.

De eerste Love Parade was in Berlijn in 1989. Aantal bezoekers? Honderdvijftig. Al is bezoekers misschien niet eens het goede woord. De pioniers van toen moeten haast zonder uitzondering ingewijden geweest zijn, liefhebbers èn makers, organisatoren, dj’s. Erg legaal zal het niet geweest zijn, wat er op 1 juli 1989 op de Kurfürstendamm plaatsvond: de hele scene in Berlijn speelde zich in die tijd op en over de grens van de wet en het gezag af.

Die eerste keer dat mensen achter een dj op een auto aan dansten door de straten van de stad, is nu net zo ver verwijderd van de Love Parade van afgelopen zaterdag in Duisburg als het feestje waar ik was. Toegang was op uitnodiging. Er was geen drugsbeleid, geen security en geen vergunning, alleen de geruststellende gedachte dat iedereen die geen vriend of vriendin was, toch in ieder geval een vriend van een vriend was, of een vriend van een vriend van een vriend. Persoonlijk voel ik me daar veiliger bij dan wanneer ik met (naar verluidt) 1,4 miljoen anderen onder bescherming sta van een stadsbestuur en een organisatie die fout op fout hebben gestapeld.

Toch is het te makkelijk om alleen naar de organisatoren te wijzen als het om de schuldvraag gaat. House is vanaf het begin een utopie op schaal geweest: een begrensde werkelijkheid waar andere regels gelden, waar je op kan gaan in de muziek en je diepste verlangens kan uitleven. Wie zijn wij om een ander zijn aandeel in die droom te misgunnen? Waarom zou de ervaring van een 19-jarige die zijn eerste pilletje gebruikt in een voetbalstadion bij DJ Tiësto, minder waard zijn dan die van één van de scenesters die in het geheim met driehonderdvijftig anderen een eiland een nacht lang omtovert tot een andere realiteit?

Zolang als er mensen dansen op elektronische muziek, is er een strijd aan de gang tussen diegenen die het bereik zo groot mogelijk willen maken, en zij die de grenzen van hun utopia alleen willen openstellen voor hen die er echt deel van willen uitmaken. De eerste groep krijgt steevast het verwijt dat ze uitverkoop houden, dat ze hun waarden verkwanselen en de essentie verliezen. De anderen zijn puristen, elitaristen en snobs. Ze weigeren je aan de deur van hun club omdat je niet weet welke dj er draait. Ze organiseren een festival dat een half jaar vantevoren uitverkocht is, omdat ze weigeren meer dan drieduizend mensen toe te laten.

Een goed feest is een uniek evenement. Maanden later zullen mensen je nog vragen of je erbij was, of het echt zo goed was als ze gehoord hebben en of het er volgend jaar weer komt. Zo moet de Love Parade gegroeid zijn: de eerste paar edities waren zo legendarisch, dat er in 1997 naar schatting een miljoen mensen liepen te dansen in de straten van Berlijn. De vraag is alleen wat er verloren gaat als erbij zijn belangrijker wordt dan erbij horen.

Ik kan me niet voorstellen dat op de massale Love Parades vanaf halverwege de jaren negentig, dezelfde gemeenschapszin heerste als in de beginjaren. ‘My house is your house and your house is mine’ was het motto van de editie van 1991. Uit allerlei Duitse steden kwamen bussen met lokale posses. In de straten van Berlijn smolten die losse groepen samen tot een grotere gemeenschap en zo ontstond in Duitsland voor het eerst het besef dat de house-utopie werkelijkheid kon worden voor een hele generatie.

Ergens onderweg moet echter dat gevoel van eenheid, van verantwoordelijkheid voor elkaar, verloren zijn gegaan. Hoe kan je het anders verklaren dat duizenden mensen stonden te duwen om binnen te komen, zonder zich af te vragen wat er voor hen gebeurde? Dat honderdduizenden nog uren door hebben gedanst, terwijl het feest voor negentien anderen onherroepelijk over was? Dat de Love Parade al jaren geen uniek evenement meer is en dat deze editie dat alleen geworden is omdat het ongelofelijk fout is gegaan?

My house is niet zomaar your house, maar zou dat wel zomaar kunnen worden, als je wil. Je moet echter wel betrokken en geïnformeerd willen zijn en de moeite willen nemen om mijn feest net zo goed te maken als het jouwe. Wie weet komen we elkaar dan volgend jaar bij zonsopgang ergens op een eiland tegen. Uiteindelijk komt het neer op de keuze of je deel wil zijn van een gemeenschap of van de massa.

Dit stuk stond op 28 juli op de opiniepagina van de Volkskrant.

Meer lezen?

Meer zien?

Click here to view the embedded video.

Verder was ik gek op schelpen
en me bruusk de laatste drie dagen in Parijs
weggeven en genieten van het leven. Mega senior.
Dat is een normale gedachte voor mij. Anders, namelijk
geen rauw/halfgaar vlees of rauwe groenten.

Gipsy mama ik heb wel duizend vragen. Er zijn geen
goede of foute antwoorden. Als een man een vetschort ziet,
ziet hij zijn moeder Cassiopeia. Wat is er in godsnaam met mama?
Een kwal komt melden dat de zoom van haar gewaad is
opengescheurd. Online therapie genieten van het leven.

Vroeger waren daar chinezen en snoep. Als ze opgedroogd zijn,
zijn ze vast niet meer zo mooi als nu. Dat naaien we wel weer dicht,
missie en visie gaan namelijk hand in hand. Online genieten van
het leven. Welke dagbesteding hebben de moeders?

Dit formulier is ingevuld door de moeder van Tamagotchi. Mega
senior ik hoop dat het goed gaat met uw kind en u. Kind over
moeder, kind over vader, genieten van het leven, waarom stoppen we?

Eenmaal in de auto verliep het gesprek lekker bevestigt dr. Phil.
Er is heel weinig dat hij/zij leuk vindt. Haar gewaad is
opengescheurd. Ik zie mijn moeder ze ervaart veel als negatief.
Echt een aanrader een kleine witte kwal zwemt in je oog. Wat
is er in godsnaam met mama? Nee wacht nog efkes. Ik zie
mijn moeder niet meer ik hoor Ivo Niehe.

Jouw antwoord is: aan schoonheid. Is daar een goede
reden voor? Zo nee, wat is de doodsoorzaak? Zo gaat
dat. Langzaam gaat de macht van het moederschap in
haar spreken. Zo gaat dat. Ze beantwoord alles keurig,
doch hoort later nooit meer iets over kind en vader.

We laten je niet langer in spanning, want natuurlijk
zijn ze hier. Kom er maar bij heren.

Een kleine witte mama zwemt in je oog. Kind over
moeder, kind over vader, moeder over kind en vader
over kind. Ik zie mijn moeder, dood op haar 51e.
Is daar een goede reden voor? Ze zouden een oude
japon van mama vragen. Hoe vaak voelde u zich
hopeloos? Vijftien. Maar je hebt ook veel vragen en twijfels?
Het antwoord hierop is ‘JA’. Kom er maar bij heren.
Hoe vaak had u het gevoel dat alles veel moeite kostte?
Ze zei ik heb niet gehuild hoor, dus je hoef niks te vragen.
Wat is uw relatie tot het kind? Ik ben er kapot van,
dat naaien we later wel weer dicht, zo gaat dat.

Je laat stilte dalen in woorden,
en tweeling de meisjes Schrijnder 80 jaar
zacht uit het hart aan derden onthullen,
bekendmaken, verkopen, verspreiden,
verhuren, ,,Een mooi bij-effect.’’

De heer des huizes zit lekker buiten.
Een uitgebreid interview ziet hij niet zitten,
maar hij vertelt wel iets. Hij werkte in de
surpriseparty voor pianist Ad van der Gein,
waar ook foetussen zonder toestemming
zijn opgeslagen.

Toch vraag ik me af of dit ook in
Nederland voorkomt. Zo ja, waar?
Waar zijn die vrouwen? Cobie,
helemaal suf van de liefde
en mevrouw Nieuwenhuys en van waar er
een spectaculair uitzicht is op het identiteitskaart
te verwerven zo ja, waar? Mag zoiets zo maar?

Wedden dat ‘men’
dit wel vindt kunnen?

Ooooooooooooow bregje is mijn redder
helemaal suf van de liefde in
der pyama gezeten en taart gegeten
en in bad mijn redder in the sky.jpg
het gevoel van beminnen kom je in een coma.

En? Is er wel wat te zien bij “haar”
of as het zonder haar? Wat hoopvol
en goed. Fijn te lezen in licht, geluid
en liefdeliefde is. Ontzettend mooi.

De junks van de kaden
vinden het prachtig allemaal:
de tekening van Roza Cohen op een *vuilnis* wagen,
de koninklijke onderscheiding voor de heer Bosma,
felicitaties voor een 80-jarige tweeling.

Je weet niet wat je ziet. 50-jaar Titus Brandsma parochie,
het Kunstfestival Amstelveen, Elena Graure en Hans Wap
in museum Jan Nieuwenhuys (Cocktailtrio).
Jij beslist mee. Vol zelfvertrouwen.

Wat haar nog restte was ontdaan van tierlantijn
essentie was wat zij nog wou zo puur in al haar kracht
en zuiver, rein, ontiegelijk mooi dat het hier mannenstemmen
waren die met Hildegard niks te maken hebben speelt geen rol.

In de baarmoederhal gordijnen – Romantische sferen hi hi – zoals
koningin Helen Lane, alias Henrietta Lacks, in de vijftiger jaren onder
magnetische pareltjes die waren gemicroinjecteerd in de celkernen
de sleutel dus tot, u raadt het al, immortality.

Bouw uw dood-schip, uw themapark, kan zo het gezien
zoals een simulacrum van recente Japanse geschiedenis.
Real Life Home. Dan gingen we meteen bidden.
(jongens: een vriend / meisjes: een vriendin)

Maar jij bent een koningskind. Het Ultieme is dichterbij
dan mijn meest intieme nee in het John Hopkins Hospital
opgenomen en het sneeuwwitte velletje bleef altijd zuiver en rein.
VV: Waar haal je dat allemaal vandaan? AH: Van Jung onder anderen

en Bloemen voor beginners. Zon, spiritualiteit, puurheid,
helderheid, verenigd, reiniging, levenskracht, Wit met
de reinheid, de puurheid, de zuiverheid, de geboorte
van Jung onder anderen. Helpt bij meditatie.

Dat is iets wat erg diep gaat. Helen Lane. Titel kunstwerk:
Henrietta Lacks. Afmetingen/Materiaal: 50×65 cm,
grafiettekening. € 500,-. Een Japans spreekwoord zegt:
Ja Ja, snap jij het? ‘Toch nog onverwacht’ dus.

Iedere poging om die twee sferen met elkaar in contact
te brengen is riskant. De HeLa-cellen werden voor de manager
simulacrum van de organisatie en Henrietta een wanhopige
vrouw die seksueel stimuleert met noradrenaline.

De meest exclusieve reis is de laatste reis. 48 uur
in drie verschillende treinen. Je stelt je zeer kwetsbaar op.
Hij is helemaal zichzelf, van binnen precies zoals van
perceelgrens, rooilijn, nageboorte bij koe hoe kan een mens

gewoon aan de A1 bij Holten benzine tanken,
vergeten zijn en zich herinnert zijn vormen hij wil jou
datgene geven wat de wereld verloren heeft:
een kwaardaardige tumor, huis in Frankrijk,

Hells Angels, Junks, Journalisten, Las Vegas
een geliefde, de geboorte, een eiland voor
de kust van LA, elke naam, gordijnen en
Lekkere kersen · Vorig jaar · Weer een mooie bloem.

Let wel: reacties in het vorige log onder de naam “Queen of Crime”
zijn niet van de partij waar nu aangifte tegen gedaan is
heeft overigens ook de deur van de keuken gerepareerd.

In de tijd na de Praagse Lente, de periode van het proces
van Victor ten Hove verschijnen alsnog
onder de pseudoniem G. van Hasselt
de mix van de huisraad met hond/kat, ontbijt, bewoners, lente,
het is te complex.

Ik heb gekozen voor het pseudoniem Clark Kent,
omdat deze stripheld wel heel erg voor een muilkorf-verbod
doorbreekt, dat het dan ook echt astronomische lente
op het noordelijk halfrond (geboren Groningen 1959) is.

‘Plaats voor de lente!’ valt grotendeels in drie thema’s
op te delen: straatcircus en sterkte met je kies en
voor je broekvreter zou ik een muilkorf kopen,
of smeer ze in met azijn , offe … Charlie is mijn pseudoniem
en fotografie is mijn hobbie.

Betekenis pseudoniem J. Bernlef, motieven van een bewuste
afhaakster: ‘Op uw gezondheid’, ontsnapte ternauwernood
aan een moordaanslag in de lente van 1981.

(Gevonden in het jeugdboek ‘Sabinneke’ van Margaret Thatcher.)
(Wat uiteraard een pseudoniem is ik voel het aan mijn instrumenten.)

Ik ben erg voor de natuurlijke kruisbestuiving in deze prille lente.
Wie weet raad, hij heeft een shetlander als maatje.

Internationaal Dagboek van het Onderzoek van de Impotentie:
‘Van vloeken word je gvd impotent’ zei G. van Hasselt machteloos.

Zij was. Zij had zijn kop van thee gedronken en ook mild geweest.
Jean Duclos bleef bij de Bestelwagen van het Hotel.

Ik neem aan dat Helga een pseudoniem is, mag niet stoppen
met acteren ben de hele dag al zwartkijker op deze site.

Beleef weinig van de lente en publiceerde een novelle
maanden in beslag de naam waaronder hij
poseert als Flora, godin van de lente en de liefde.

Download de bundel hier.

Zeg eens: wat in je mond ligt is gratis. Wie de bundel evenwel een bijdrage waard vindt, kan mailen naar vermuleringen at damarkus.nl, dan stuur ik mijn gegevens terug.

Philemon moet met zijn blote voeten in de hondenpoep gaan staan. Wij zijn er helemaal klaar voor. Iemand zei tegen mij dat je ook alles rauw kunt eten. Ik moest hem pijpen en ik deed het toen moest ik hem neuken dat deed ik ook.
Dit zijn, zoals u hopelijk al vermoedde, citaten. Ik meende niet wat ik zei. Het waren, in deze context in elk geval, inauthentieke mededelingen. Er is nu een auto die het allemaal heeft.
Om je poëzie met citaten te doorweven is natuurlijk niets nieuws. En ook poëzie die volledig uit een of meerdere citaten bestaat, is er al lang. Ik noem de usual suspects van het opzichtige citaat Bezette stad en de Zestigers. Daarom is er nu flarf. Flarf is poëzie met gratis alfabetdieren. Nu ook met de Q en de X.
Ik maak met mijn flarfgedichten poëzie die zo veel mogelijk uit woorden van anderen bestaat. Niet dat ik geloof dat het überhaupt mogelijk is om poëzie in je eigen woorden te maken, er is geen woord dat aan mij toebehoort, maar flarf is in de eerste plaats nadrukkelijk opgebouwd uit citaten. Iedereen wordt met zijn neus op de feiten gedrukt. Het zijn gedichten die samengesteld zijn uit googlezoekresultaten. Wetenschappelijk kan ik ze niet onderbouwen maar de resultaten zijn verbluffend.
Niets is echt, het lijkt alleen echt. Wij zijn allemaal kopieën, maar de originelen zijn nep. Ergens in Las Vegas wint iemand met poker een authentiek manuscript van Willem Kloos. Flarf is geen prettige poëzie: het staat vol met abjecte uitspraken. Je hebt immers maar vier alfabetdieren nodig om het woord POEP te spellen. Zelfs als je de papegaai van de P dubbel hebt lukt het je nog.
Als flarf een spel is, dan is het een vuil spelletje. Andersom is het ook zo dat wanneer je een gedicht schrijft dat wel gebruik maakt van bepaalde technieken die met flarf worden geassocieerd – google-sculpting, manipulaties met behulp van online vertaalmachines of spellingscontrole – maar dat geen smerige, abjecte elementen in zich draagt, dat het dan het geen flarf is. Het walgelijke, het lelijke, de klunzige formulering en de verkeerde spelling zijn wat mij betreft allemaal essentiële onderdelen van de flarf-ervaring.
Waarmee er een scheiding is aangebracht tussen de techniek van flarf en wat ik maar even ‘inhoud’ noem, maar wat eigenlijk tweedehands onzin is. Ik voel me eerlijk gezegd niet verplicht om altijd gedichten te maken waar foetussen zonder toestemming in liggen opgeslagen en waarin iemand ondervindt dat het fijn is om zijn zelf af te trekken. Dus misschien is lang niet al mijn flarf ook echt flarf – zelfs al zijn het collages uit gegooglede tekstsnippers.
Dan moet het wel haast zo zijn dat de techniek – wat mij betreft – interessanter is dan de vunzigheden. In elk geval is er de mogelijkheid om combinaties te maken die eigenlijk niet kunnen. Bijzinnen die niet in de hoofdzin passen, mededelingen die naast elkaar staan en elkaar uitsluiten, ontoepasselijke namen of onderwerpen die ingevoegd zijn. Dit alles met een penetrante geur van willekeurigheid, met een aura van verkeerdheid dat mij erg aanspreekt. Hij is voortdurend onderweg, hij zit steeds in vliegtuigen.
De naden moeten zichtbaar zijn. Tussen de zinnen onderling, maar ook binnen een zin, of midden in een regel. Tegelijkertijd maakt de terugkerende aanwezigheid van bepaalde kernwoorden, veroorzaakt door de techniek van google-sculpting, dat over de grenzen heen, voorbij de naden, bepaalde betekenissen door blijven werken. Die betekenissen worden dan telkens zowel bevestigd als ontkend. Ja, het staat er elke keer weer, maar er wordt ook elke keer iets anders mee bedoeld. En nee, het gedicht slaagt er niet in om een lijn uit te zetten die de lezer kan volgen om op veilige wijze, gerustgesteld en wijzer het gedicht weer te kunnen verlaten.
Zo gaat de dichter op expeditie het simulacrum in – een themapark van de recente Japanse geschiedenis. Wat hij mee terug neemt is een voorlopig tekstdocument vol verschillende betekenissen. Als hij echter met die betekenissen gaat werken, blijkt hun strekking verloren te gaan in een babbelziek montagespelletje. De dichter blijkt niet meer te kunnen ontsnappen aan dat simulacrum. Noch hij, noch zijn gedicht heeft het ooit in zich gehad om echt en betekenisvol te worden.
Dit is het moment waarop flarf ophoudt leuk te zijn.
Wellicht moeten we wanhopen.

Kent u het programma Helpdesk Live van de EO? Iedere zondagnacht behandelt de EO in een interactieve format vragen en problemen uit het echte leven. Kijkers kunnen met hun moeilijkheden mailen of SMS’en, en wie geluk heeft komt met zijn tekst in de uitzending. Onderin het beeld lopen de SMS’jes over het scherm: instant flarf. EO Helpdesk Live is dan ook mijn televisietip aan u.
Presentator Menno geeft advies en herkent uw gevoelens. Ik heb ooit mijn gedicht ‘Hoe je het beste kunt helpen’ naar de Helpdesk gemaild. Het was duidelijk dat ik moeilijkheden had. Ik was dertien en had seks. Ik rook aan het slipje van mijn buurvrouw in de wasmand. Ik moest hem pijpen en ik deed het.
Wat het onderwerp van de uitzending was weet ik niet meer. Het doet er ook niet toe. Had u mij hulp geweigerd? De EO zweeg in elk geval. Menno belde me niet thuis op, ik kwam niet live in de uitzending, mijn hartekreet kwam niet onderin het beeld voorbij.
Nogmaals. Misschien moeten we wanhopen. Maar ik zou zweren dat ik vanmiddag Philemon Wesselink hier in de hondenpoep zag stappen. Pffffffffff. Dat schrijf je met een Fffffff!!!!! Dan staat er een smiley die de Hitlergroet brengt.

Lezing, uitgesproken in Perdu op 23/11/07